अहोई अष्टमी कोणी केली जाते?

पारंपरिकपणे आई हे व्रत आपल्या मुलांच्या आरोग्य व दीर्घायुष्यासाठी करतात, तथापि आजकाल अनेक घरांमध्ये सर्व मुलांसाठी हे व्रत केले जाते.

उपवास कधी पारणे केला जातो?

संध्याकाळी तारे दिसल्यावरच पारणे केले जाते — रात्र होण्यापूर्वी उपवास पारणे करता येत नाही.

अहोई अष्टमीचा दीपावलीशी काय संबंध आहे?

हा व्रत दीपावलीच्या सुमारे एक आठवडा आधी, कार्लिकच्या कृष्ण पक्षात येतो व दीपावलीच्या विस्तीर्ण उत्सवाचा हा एक आरंभी भाग मानला जातो.

वार्षिक · ऑक्टोबर–नोव्हेंबर

अहोई अष्टमी

याला हेही म्हणतात अहोई आठे

देवता: अहोई मातापंचांगावरून घेतलेले

कधी केले जाते

अहोई अष्टमी ची वेळ

हिंदू कॅलेंडर

कार्लिक महिनाशील्या कृष्ण पक्षातील आठवी तिथी म्हणजे अष्टमी, जी साधारणपणे दीपावलीच्या आठ दिवस आधी येते. दरवर्षी पंचांगानुसारं ही तारीख ठरविली जाते.

कधी

ऑक्टोबर–नोव्हेंबर

पुनरावृत्ती होणारी किंवा सरकणारी व्रते या महिन्याच्या पंचांगातून अचूक पुढील तारखेसाठी तपासणे चांगले.

महत्त्व

अहोई अष्टमी का केले जाते

अहोई अष्टमी हा व्रत आईंनी आपल्या मुलांच्या (पारंपरिकपणे मुलांच्या, आणि आता अनेक घरांमध्ये सर्व मुलांच्या) आरोग्य, दीर्घायुष्य व सुखासाठी केला जातो. उत्तर भारतातील हा एक प्रमुख मातृव्रत आहे, जिन्याचे महत्त्व पतीसाठीच्या करवा चौथीएवढेच मानले जाते.

कथा

मागील पौराणिक कथा

या व्रताची कथा दरवर्षी पूजेच्या वेळी सांगितली जाते. एका आईने आपल्या घरासाठी माती खोदताना अनवधानाने वनातील एका लहान प्राण्याच्या (सामान्यपणे साहू, म्हणजेच एक प्राणी, जिसाचे चित्रण सामान्यतः साळुंखीसारख्या प्राण्याच्या रूपात केले जाते) पिल्लाची हानी केली, आणि त्यानंतर तिच्या मुलांना एकामागून एक गंभीर आजारी पडू लागले. अहोई मातेची क्षमा मागण्यासाठी उपवास व पूजा करण्याचा सल्ला मिळाला. तिने व्रत केल्यावर तिच्या संकटाचा नाश झाला व मुले पुन्हा निरोगी झाली — त्यानंतर आजपर्यंत आईंनी हे व्रत केले जाते.

विधी

अहोई अष्टमी कसा साजरा केला जातो

1दिवसभर उपवास केला जातो व संध्याकाळी तारे दिसल्यावरच पारणे केले जाते
2अहोई मातेची प्रतिमा काढली जाते किंवा लावली जाते, जिच्यासमवेत साहू आणि तिचे पिल्लूही दर्शविलेले असतात
3चांदीच्या किंवा काढलेल्या प्रतिमेची पूजा, तांदूळाचे दान, व कथेचे वाचन केले जाते
4तार्‍यांना पाणी अर्पण करून उपवास पारणे केला जातो व नंतर कुटुंबासमवेत भोजन घेतले जाते

भारतभर

प्रादेशिक भिन्नता

हे व्रत मुख्यतः उत्तर भारतात — उत्तर प्रदेश, बिहार, दिल्ली, पंजाब, राजस्थान, हिमाचल प्रदेश, मध्य प्रदेश येथे — साधारणपणे दीपावलीच्या आठ दिवस आधी केले जाते. साहूचे चित्रण आणि कथेचे शब्द यांमध्ये स्थानिक परंपरेनुसार काही फरक असतात.

प्रश्न